Nadmierna potliwość, czyli hiperhydroza, to problem, który dotyczy nawet około 3% populacji. Polega na nadmiernej aktywności gruczołów potowych, przez co pocenie pojawia się nawet wtedy, gdy organizm nie potrzebuje regulować temperatury. Mokre dłonie, plamy potu na ubraniach czy nadmierna potliwość stóp mogą znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie i wpływać na komfort życia.
Czym jest nadmierna potliwość?
Pocenie się jest naturalnym procesem, który pomaga organizmowi utrzymać prawidłową temperaturę. Problem pojawia się wtedy, gdy pot wydzielany jest w nadmiarze, niezależnie od temperatury otoczenia czy wysiłku fizycznego.
Hiperhydroza najczęściej dotyczy dłoni, stóp, pach oraz twarzy. Może mieć charakter miejscowy lub obejmować większe obszary ciała.
Rodzaje nadpotliwości
Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje nadmiernej potliwości.
Nadpotliwość pierwotna zwykle rozpoczyna się w dzieciństwie lub okresie dojrzewania. Często występuje rodzinnie i najczęściej obejmuje dłonie, stopy, pachy oraz twarz.
Nadpotliwość wtórna jest wynikiem innych czynników, takich jak choroby, leki lub zaburzenia hormonalne.
Przyczyny nadmiernej potliwości
Nadmierne pocenie może być związane między innymi z:
- lekami, np. antydepresantami, opioidami, insuliną czy kortykosteroidami,
- spożywaniem alkoholu i dużej ilości kofeiny,
- nadczynnością tarczycy,
- cukrzycą,
- menopauzą i andropauzą,
- chorobami neurologicznymi, np. chorobą Parkinsona,
- infekcjami, np. gruźlicą lub HIV,
- niektórymi chorobami nowotworowymi.
Jednym z ciekawszych przykładów zaburzeń potliwości jest zespół Freya. W 1923 roku polska lekarka Łucja Frey opisała przypadek pacjenta, u którego po urazie twarzy pojawiało się pocenie i zaczerwienienie podczas jedzenia. Przyczyną było nieprawidłowe połączenie regenerujących się włókien nerwowych.
Jak diagnozuje się hiperhydrozę?
Diagnostyka nadmiernej potliwości opiera się przede wszystkim na rozmowie z pacjentem oraz badaniu lekarskim. W niektórych przypadkach wykonuje się również:
- test Minora (jod i skrobia pozwalające określić miejsca zwiększonego pocenia),
- sudometrię, czyli pomiar ilości wydzielanego potu,
- grawimetrię, która pozwala ocenić intensywność pocenia.
Lekarz może także zlecić dodatkowe badania w celu wykluczenia chorób powodujących nadpotliwość.
Leczenie nadmiernej potliwości
Metoda leczenia zależy od przyczyny oraz stopnia nasilenia objawów. Stosuje się między innymi:
- preparaty miejscowe z chlorkiem glinu,
- leki doustne zmniejszające aktywność gruczołów potowych,
- jontoforezę, szczególnie przy nadpotliwości dłoni i stóp,
- toksynę botulinową, która blokuje przewodnictwo nerwowe,
- leczenie chirurgiczne, np. sympatektomię w najcięższych przypadkach.
Nadmierna potliwość – do jakiego lekarza się zgłosić?
Jeżeli problem jest nasilony, pojawił się nagle lub znacząco wpływa na codzienne życie, warto skonsultować się z lekarzem. W zależności od podejrzewanej przyczyny pomoc może zaoferować internista, endokrynolog, neurolog lub dermatolog.
Nadmierna potliwość nie musi być problemem, z którym trzeba się godzić. Dzięki odpowiedniej diagnostyce można znaleźć przyczynę i dobrać skuteczną metodę leczenia, która poprawi komfort życia.
