Wypadanie włosów to problem, który dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Nic więc dziwnego, że tak często szukamy sposobów, które mogą poprawić ich wygląd, zahamować nadmierne wypadanie albo po prostu sprawić, że włosy będą mocniejsze i zdrowsze.

W poprzednich wpisach na blogu pisałam już o tym, jak hormony wpływają na kondycję włosów oraz jakie znaczenie mają witaminy i minerały. Tym razem chciałabym spojrzeć na temat z nieco innej strony, czyli na naturalne składniki i metody, które mogą stanowić uzupełnienie pielęgnacji oraz, w wybranych przypadkach, terapii zaleconej przez lekarza.

Warto jednak od razu zaznaczyć jedną bardzo ważną rzecz: naturalne nie zawsze oznacza bezpieczne, a preparaty roślinne nie powinny zastępować diagnostyki przy nasilonym wypadaniu włosów. W pierwszej kolejności warto ustalić, dlaczego włosy wypadają. Dopiero później można zastanawiać się, jakie dodatkowe metody mogą być pomocne.

Dlaczego włosy wypadają?

Włosy nie rosną cały czas w tym samym tempie. Ich wzrost przebiega cyklicznie i obejmuje trzy podstawowe fazy:

• anagen – faza aktywnego wzrostu włosa,
• katagen – krótka faza przejściowa, podczas której mieszek włosowy stopniowo wygasza swoją aktywność,
• telogen – faza spoczynku, po której włos ostatecznie wypada.

Naturalna utrata pewnej liczby włosów każdego dnia jest więc czymś zupełnie normalnym. Problem pojawia się wtedy, gdy włosów zaczyna wypadać wyraźnie więcej niż wcześniej, włosy stają się coraz cieńsze albo widocznie zmniejsza się ich gęstość.

Co więcej, przyczyny wypadania włosów mogą być bardzo różne. Znaczenie mają między innymi predyspozycje genetyczne, hormony, niedobory żywieniowe, choroby, stres, infekcje, niektóre leki czy gwałtowna utrata masy ciała.

Dlatego właśnie dobór odpowiedniego postępowania powinien zależeć od przyczyny problemu.

Naturalne składniki a wypadanie włosów

W literaturze naukowej można znaleźć badania dotyczące różnych roślin i substancji pochodzenia naturalnego, które potencjalnie mogą wpływać na wzrost włosów, kondycję mieszków włosowych lub skórę głowy.

Trzeba jednak pamiętać, że siła dowodów jest w przypadku poszczególnych składników bardzo różna. Niektóre substancje były analizowane przede wszystkim w badaniach laboratoryjnych lub na zwierzętach, inne w niewielkich badaniach z udziałem ludzi.

Dlatego nie można traktować wszystkich wymienionych poniżej metod jako równie skutecznych.

Palma sabałowa

Palma sabałowa (Serenoa repens, saw palmetto) jest jednym z częściej wymienianych naturalnych składników w kontekście łysienia androgenowego.

Jej działanie wiąże się między innymi z wpływem na metabolizm androgenów, dlatego od lat jest przedmiotem zainteresowania w badaniach dotyczących wypadania włosów.

Nie oznacza to jednak, że palma sabałowa działa tak samo skutecznie jak leczenie farmakologiczne. Dowody dotyczące jej skuteczności są nadal ograniczone, a dostępne badania różnią się między sobą pod względem jakości.

Kofeina

Kofeina jest kolejnym składnikiem, który często pojawia się w preparatach do pielęgnacji skóry głowy.

W badaniach laboratoryjnych obserwowano jej potencjalny wpływ na mieszki włosowe. Z tego powodu można znaleźć ją między innymi w szamponach, wcierkach i lotionach przeznaczonych do skóry głowy.

Warto jednak pamiętać, że wyniki badań laboratoryjnych nie są jednoznaczne z udowodnioną skutecznością kliniczną. Sam szampon z kofeiną nie będzie więc rozwiązaniem każdego problemu z wypadaniem włosów.

Rozmaryn

Rozmaryn (Rosmarinus officinalis) również znalazł swoje miejsce wśród naturalnych składników wykorzystywanych w pielęgnacji skóry głowy.

Szczególnie interesujące są preparaty stosowane miejscowo. W jednym z badań porównywano olejek rozmarynowy z 2% minoksydylem u osób z łysieniem androgenowym i po kilku miesiącach obserwowano poprawę w obu grupach.

Nie oznacza to jednak, że olejek rozmarynowy jest zamiennikiem leczenia farmakologicznego. Potrzebujemy większej liczby badań, aby dokładnie określić jego skuteczność i bezpieczeństwo.

Mięta pieprzowa

Mięta pieprzowa (Mentha piperita) jest kolejnym przykładem rośliny, której potencjalne działanie na wzrost włosów było analizowane w badaniach.

Warto jednak zachować tutaj szczególną ostrożność. Część często przytaczanych informacji dotyczących mięty pochodzi z badań przeprowadzonych na zwierzętach, a ich wyników nie można bezpośrednio przenosić na ludzi.

Ponadto olejki eteryczne mogą powodować podrażnienia lub reakcje alergiczne. Dlatego ich stosowanie na skórę głowy powinno być przemyślane i odpowiednio przygotowane.

Żeń-szeń i inne składniki roślinne

Wśród naturalnych składników interesujących z punktu widzenia kondycji włosów wymienia się również żeń-szeń (Panax ginseng).

Zawarte w nim związki biologicznie aktywne mogą wpływać na procesy zachodzące w obrębie mieszka włosowego. Jednak również w tym przypadku większość dostępnych danych nie pozwala jeszcze powiedzieć, że żeń-szeń jest skutecznym leczeniem wypadania włosów.

Podobnie wygląda sytuacja w przypadku innych roślin, takich jak ostropest plamisty, czosnek czy papryka.

Niektóre z nich wykazują interesujące właściwości w badaniach eksperymentalnych, jednak potrzebne są dalsze badania kliniczne, aby potwierdzić ich skuteczność u osób z konkretnymi rodzajami łysienia.

A co z dietą?

Nie możemy mówić o zdrowych włosach, pomijając sposób odżywiania.

Włos jest strukturą zbudowaną przede wszystkim z keratyny, dlatego organizm potrzebuje odpowiedniej ilości energii, białka oraz wielu składników odżywczych, aby prawidłowo go wytwarzać.

Szczególnie istotne mogą być między innymi:

• żelazo,
• cynk,
• witamina D,
• witaminy z grupy B,
• białko.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba z wypadającymi włosami powinna od razu przyjmować zestaw suplementów.

Suplementacja ma największy sens wtedy, gdy istnieje niedobór lub zwiększone zapotrzebowanie na konkretny składnik. Przyjmowanie dużych dawek witamin i minerałów „na włosy” bez wskazań może być nie tylko niepotrzebne, ale w niektórych przypadkach również szkodliwe.

Co więcej, zarówno niedobory, jak i bardzo restrykcyjne diety mogą odbić się na kondycji włosów. Dlatego podstawą powinna być dobrze zbilansowana dieta dostarczająca odpowiedniej ilości białka, warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, zdrowych tłuszczów oraz innych potrzebnych składników.

Naturalne sposoby nie zawsze są obojętne

To bardzo ważne, ponieważ wokół naturalnych metod narosło wiele mitów.

Olejek eteryczny, ekstrakt roślinny czy suplement diety również może wywołać działania niepożądane. Preparaty stosowane na skórę głowy mogą powodować podrażnienie, przesuszenie, świąd albo reakcję alergiczną.

Ponadto niektóre składniki przyjmowane doustnie mogą wpływać na działanie leków lub być niewskazane przy określonych chorobach.

Dlatego jeśli stosujesz leki na stałe, jesteś w ciąży, karmisz piersią albo masz przewlekłą chorobę, przed rozpoczęciem suplementacji lub stosowaniem skoncentrowanych ekstraktów roślinnych warto skonsultować się z lekarzem.

Nie polecam również rozpoczynania kilku nowych preparatów jednocześnie. Jeśli pojawi się podrażnienie albo inne działanie niepożądane, trudno będzie wtedy ustalić, co było jego przyczyną.

Wypadanie włosów? Najpierw znajdź przyczynę

Naturalne metody mogą być ciekawym uzupełnieniem pielęgnacji, jednak nie powinny odwracać naszej uwagi od najważniejszego pytania: dlaczego włosy zaczęły wypadać?

Jeżeli problem pojawił się nagle, jest bardzo nasilony, towarzyszy mu przerzedzenie włosów, łysienie plackowate, świąd lub zmiany na skórze głowy, warto skonsultować się z lekarzem.

W zależności od sytuacji konieczne może być wykonanie badań laboratoryjnych lub konsultacja dermatologiczna, endokrynologiczna czy trychologiczna.

Dopiero po ustaleniu przyczyny można odpowiednio dobrać leczenie.

Naturalne wsparcie tak, ale z rozsądkiem

Naturalne składniki mogą być interesującym elementem pielęgnacji włosów. Niektóre z nich mają obiecujące właściwości i są obecnie przedmiotem badań. Jednak ich skuteczność w leczeniu wypadania włosów nie zawsze została wystarczająco potwierdzona.

Dlatego zamiast szukać jednej „cudownej” wcierki czy suplementu, zdecydowanie lepiej podejść do problemu kompleksowo.

Zdrowa, dobrze zbilansowana dieta, właściwa pielęgnacja skóry głowy, odpowiednia diagnostyka i leczenie przyczyny problemu mają znacznie większe znaczenie niż przypadkowe stosowanie wielu preparatów jednocześnie.

A jeśli decydujesz się na naturalne metody, potraktuj je jako wsparcie, a nie automatyczny zamiennik leczenia.

W przypadku włosów, podobnie jak w przypadku wielu innych problemów zdrowotnych, najważniejsza jest nie tylko odpowiedź na pytanie „co stosować?”, ale przede wszystkim „dlaczego to się dzieje?”.